Nhiều người mới quay lại học viết bài nộp như viết một bài trình bày ý kiến — trôi chảy, có quan điểm rõ, nhưng điểm không cao.
Lý do gần như luôn giống nhau: viết học thuật đòi hỏi bằng chứng, không đòi hỏi văn hay.
Ba lỗi mất điểm nhiều nhất
Một: không trả lời đúng câu hỏi. Bạn viết rất hay về một chủ đề gần đề bài. Đây là lỗi tốn điểm nhất và dễ tránh nhất — đọc lại đề trước khi nộp.
Two: nêu ý kiến không có bằng chứng. Câu không dẫn nguồn hoặc dữ liệu là ý kiến. Ở bậc đại học, mọi khẳng định cần chỗ dựa.
Ba: mô tả thay vì phân tích. Trình bày lại nội dung tài liệu chỉ được điểm trung bình. Điểm cao đòi hỏi bạn so sánh, đánh giá, chỉ ra hệ quả.
Đọc đề cho đúng
- Đọc kỹ động từ — phân tích khác mô tả, so sánh khác liệt kê, đánh giá khác trình bày.
- Gạch chân từ khoá trong đề và kiểm bài của bạn có chạm tới từng cái không.
- Xin tiêu chí chấm — nó cho biết điểm nằm ở đâu.
- Phân bổ công sức theo trọng số.
- Nếu đề không rõ, hỏi sớm.
Cấu trúc cơ bản
- Viết dàn ý trước — ba tới năm ý chính, mỗi ý một đoạn.
- Mở đầu nêu bạn sẽ trả lời gì và theo hướng nào.
- Mỗi đoạn một ý, câu đầu nêu ý đó, các câu sau chứng minh.
- Nối các đoạn — bài phải có mạch, không phải danh sách ý rời rạc.
- Kết luận trả lời thẳng câu hỏi, không giới thiệu ý mới.
Bằng chứng lấy từ đâu
- Tài liệu học phần — nguồn đầu tiên, và là căn cứ chấm.
- Sách và bài nghiên cứu qua thư viện của trường.
- Số liệu từ nguồn chính thức — luôn dẫn nguồn gốc.
- Ví dụ từ công việc của bạn — hợp lệ và có giá trị, nhưng phải bỏ thông tin nhận dạng.
- Không dùng nguồn không kiểm chứng được — bài viết ẩn danh, nội dung không rõ tác giả.
Trích dẫn cơ bản
- Theo đúng kiểu nhà trường yêu cầu, nhất quán suốt bài.
- Trích dẫn mọi ý không phải của bạn, kể cả khi đã diễn đạt lại.
- Diễn đạt lại nghĩa là viết lại hoàn toàn — đổi vài từ vẫn là đạo văn.
- Trích nguyên văn thì để trong ngoặc kép và ghi rõ nguồn.
- Ghi nguồn ngay khi viết — đây là lúc sai sót xảy ra nếu để cuối mới bổ sung.
- Đạo văn vô ý vẫn là vi phạm — đọc quy chế của trường.
Trước khi nộp
- Để một đêm rồi đọc lại.
- Đọc to — câu lủng củng lộ ra ngay.
- Đối chiếu với đề và tiêu chí chấm từng mục.
- Kiểm độ dài, định dạng, danh mục tài liệu tham khảo.
- Chạy kiểm tra trùng lặp nếu trường có công cụ.
- Nộp trước hạn ít nhất một ngày.
Dùng phản hồi
- Đọc kỹ, không chỉ nhìn điểm.
- Ghi lại lỗi lặp lại qua nhiều bài — đó là chỗ cần sửa.
- Hỏi lại nếu không hiểu nhận xét.
- Áp dụng vào bài sau — lặp lại cùng một lỗi là điều dễ tránh nhất.
- Bài đầu tiên điểm thấp là bình thường — nó cho bạn biết cách chấm ở đây.
Một điều đáng nhớ
Câu hỏi cần đặt cho mỗi câu bạn viết: làm sao tôi biết điều này?
Nếu câu trả lời là tôi nghĩ vậy, hãy tìm nguồn hoặc bỏ câu đó. Nếu câu trả lời là tài liệu nào đó nói vậy, hãy dẫn ra. Đó là toàn bộ khác biệt giữa viết học thuật và viết ý kiến.
Câu hỏi thường gặp
Ba lỗi mất điểm nhiều nhất là gì?
Không trả lời đúng câu hỏi của đề, nêu ý kiến không có bằng chứng, và mô tả thay vì phân tích.
Bằng chứng lấy từ đâu?
Tài liệu học phần (nguồn đầu tiên và là căn cứ chấm), sách và bài nghiên cứu qua thư viện, số liệu từ nguồn chính thức, và ví dụ từ công việc của bạn sau khi bỏ thông tin nhận dạng.
Diễn đạt lại thế nào cho đúng?
Viết lại hoàn toàn bằng lời của bạn và vẫn ghi nguồn — đổi vài từ vẫn là đạo văn, và đạo văn vô ý vẫn là vi phạm.
Bài đầu tiên điểm thấp thì sao?
Bình thường — nó cho bạn biết cách chấm ở đây ra sao. Hãy đọc kỹ phản hồi và ghi lại các lỗi lặp lại qua nhiều bài.
Câu hỏi nào nên đặt cho mỗi câu mình viết?
Làm sao tôi biết điều này — nếu câu trả lời là tôi nghĩ vậy thì tìm nguồn hoặc bỏ câu đó.
