Quay lại học sau nhiều năm: điều gì thật sự khó và điều gì không

Người bắt đầu chương trình cử nhân sau nhiều năm đi làm thường lo cùng một điều: liệu mình còn học nổi không.

Câu trả lời thực tế: cái khó có thật, nhưng nó nằm ở chỗ khác với chỗ người ta lo.

Những gì thật sự khó

• Tìm ra thời gian — đây mới là trở ngại lớn nhất, không phải năng lực.
• Dựng lại thói quen học — ngồi yên một tiếng và tập trung là kỹ năng bị mai một.
• Viết theo kiểu học thuật — khác hẳn viết thư công việc, và cần thời gian làm quen.
• Vài tuần đầu chậm — bạn đang học cả cách học lẫn nội dung.
• Tâm lý ngại — cảm giác mình lạc lõng, và nó thường tan sau vài tuần.

Những gì dễ hơn bạn nghĩ

• Nội dung chuyên môn — bạn có bối cảnh thật, nên lý thuyết bám vào cái gì đó thay vì lơ lửng.
• Động cơ — bạn biết vì sao mình học, và đó là yếu tố dự báo kết quả tốt hơn cả trí nhớ.
• Kỷ luật — người đi làm nhiều năm tự tổ chức tốt hơn người mười tám tuổi.
• Biết cách hỏi — kỹ năng mà sinh viên trẻ thường thiếu.
• Phân biệt cái gì quan trọng — bạn đọc tài liệu hiệu quả hơn.

Làm nóng lại trước khi bắt đầu

• Đọc vài bài trong ngành mỗi tuần, trong một tháng trước khi nhập học.
• Viết thử một đoạn tóm tắt những gì vừa đọc — đây là kỹ năng mai một nhanh nhất.
• Tập ngồi tập trung ba mươi phút không điện thoại — khó hơn bạn nghĩ, và nó luyện được.
• Ôn lại kiến thức nền nếu chương trình đòi hỏi — hỏi trường nên ôn gì.
• Làm quen với máy tính và các thao tác cơ bản nếu bạn ít dùng.

Vài tuần đầu

• Chậm là bình thường — đừng kết luận gì trong tháng đầu.
• Bắt đầu với ít môn — tăng ở kỳ sau thì dễ, rút giữa kỳ thì phiền.
• Đọc kỹ đề cương học phần — nó ghi rõ bạn sẽ được chấm thế nào.
• Tìm một hai người để hỏi ngay tuần đầu.
• Kết quả bài đầu tiên không dự báo cả chương trình — nó cho bạn biết cách chấm ở đây ra sao.

Về tâm lý ngại

• Với chương trình trực tuyến dành cho người đi làm, phần lớn học viên cũng ở hoàn cảnh như bạn — bạn sẽ không lạc lõng như tưởng tượng.
• Đừng ngại hỏi câu cơ bản — không ai đánh giá bạn vì hỏi.
• Kinh nghiệm làm việc của bạn là thứ đáng nêu, không phải thứ cần giấu.
• Nếu cảm giác này kéo dài, nói với ai đó — bạn cùng khoá, cố vấn học tập.

Dựng nhịp ngay từ đầu

• Khung giờ cố định — cùng giờ, cùng chỗ, để việc bắt đầu không cần quyết định.
• Mức tối thiểu nhỏ cho ngày tệ nhất — mười lăm phút, và ngày đó vẫn tính.
• Ghi việc tiếp theo trước khi dừng.
• Đo số giờ thật bạn học trong bốn tuần đầu và điều chỉnh sớm nếu lệch nhiều.
• Thoả thuận cụ thể với gia đình theo buổi.

Một điều đáng nhớ

Yếu tố dự báo tốt nhất cho việc bạn có tốt nghiệp hay không không phải bạn học tốt tới đâu ở trường phổ thông.

Là số giờ đều đặn bạn dành được mỗi tuần, và việc bạn có lý do đủ rõ để duy trì nó. Ở cả hai điểm, người đi làm nhiều năm thường mạnh hơn người vừa rời ghế nhà trường.

Câu hỏi thường gặp