Đọc và ghi chú: hai kỹ năng mai một nhanh nhất, phục hồi nhanh nhất

Sau nhiều năm chỉ đọc thư công việc và tin ngắn, việc đọc ba mươi trang tài liệu liền mạch trở nên khó.

Đó là chuyện bình thường và nó phục hồi nhanh — nhưng chỉ nếu bạn đọc đúng cách, chứ không phải đọc nhiều hơn.

Đọc có mục đích

• Trước khi mở tài liệu, viết ra bạn muốn biết gì — một hai câu hỏi.
• Đọc để trả lời câu hỏi đó, không đọc để đi hết trang.
• Nếu không có câu hỏi nào, hãy tạo ra — từ tiêu đề chương, từ đề bài, từ đề cương học phần.
• Khác biệt rất lớn — đọc có mục đích khiến bạn chú ý, đọc không mục đích khiến mắt lướt qua chữ.

Đọc theo lớp, không theo trang

• Lớp một: tiêu đề, các đề mục, phần tóm tắt, kết luận. Năm phút và bạn đã có bản đồ.
• Lớp hai: đọc câu đầu của mỗi đoạn — bạn nắm được mạch lập luận.
• Lớp ba: đọc kỹ các phần quan trọng với câu hỏi của bạn.
• Lớp bốn: làm bài tập và ví dụ.
• Nhiều phần không cần lớp ba — biết bỏ qua là kỹ năng, không phải lười.

Ghi chú

• Ghi bằng lời của bạn, đừng chép nguyên văn — chép lại là hoạt động cơ học.
• Ghi ít hơn bạn nghĩ — ghi nhiều thường nghĩa là bạn chưa lọc.
• Dừng cuối mỗi phần và tự nói lại ý chính trước khi ghi.
• Sắp theo chủ đề, không theo buổi học.
• Tách rõ lời tài liệu và ý của bạn bằng ký hiệu riêng — thói quen này phòng đạo văn vô ý.
• Ghi rõ nguồn và số trang — bạn sẽ cần khi viết bài.

Đánh dấu cho đúng

• Tô màu ít thôi — tô vàng cả trang là dấu hiệu đọc thụ động.
• Viết vào lề — một câu tự đặt ra có giá trị hơn ba dòng tô màu.
• Đặt câu hỏi cho tài liệu — vì sao lại thế, điều này áp dụng ở đâu, có ngoại lệ không.
• Liên hệ với công việc của bạn — kiến thức có neo thì bám lại.

Xử lý phần khó

• Đọc lại một lần chậm — nhiều khi chỉ cần thế.
• Nếu vẫn không hiểu, đọc tiếp — phần sau nhiều khi làm sáng phần trước.
• Tìm cách giải thích khác — sách khác, bài viết, video.
• Kiểm bạn có thiếu nền không — phần lớn chỗ khó là do thiếu một khái niệm trước đó.
• Ghi lại chỗ tắc để hỏi, đừng bỏ qua rồi quên.
• Đừng đọc đi đọc lại một đoạn mười lần — ba lần chưa ra thì cách tiếp cận sai, không phải bạn chưa cố đủ.

Quản lý khối lượng

• Không phải mọi thứ trong danh mục đều phải đọc kỹ — phân biệt bắt buộc và tham khảo.
• Hỏi giảng viên phần nào trọng tâm nếu không rõ — câu hỏi hợp lý và tiết kiệm nhiều giờ.
• Đọc mỗi ngày một ít hơn dồn vào cuối tuần.
• Tăng dần — bắt đầu bằng hai mươi phút liền mạch rồi kéo dài.

Nếu tài liệu bằng tiếng nước ngoài

• Đừng tra từng từ mới — đọc hết đoạn rồi mới tra từ thật sự cản trở.
• Lập danh sách thuật ngữ chuyên ngành — số lượng hữu hạn và lặp lại liên tục.
• Đọc một bài tổng quan bằng tiếng Việt trước nếu có.
• Tốc độ tăng rõ rệt sau vài tuần.

Một điều đáng nhớ

Số trang đọc được không đo được gì.

Phép thử duy nhất là: đóng tài liệu lại, bạn nói được gì? Nếu không nói được gì thì giờ vừa rồi không tính — dù bạn đã lật qua ba mươi trang.

Câu hỏi thường gặp