Ôn thi và nhớ lâu: ba nguyên tắc thay cho học nhồi

Cách mặc định là học nhồi trước kỳ thi. Nó qua được, nhưng kiến thức biến mất trong vài tuần — và tới lúc học phần sau cần tới nó, hoặc lúc cần dùng trong công việc, thì không còn gì.

Ba nguyên tắc dưới đây tốn ít thời gian hơn học nhồi và giữ lâu hơn nhiều.

Nguyên tắc một: ôn giãn cách

• Ôn nhiều lần cách nhau, thay vì nhiều lần liền nhau.
• Khoảng cách giãn dần — một ngày, ba ngày, một tuần, một tháng.
• Ôn ngay trước khi bạn sắp quên là hiệu quả nhất — hơi khó nhớ lại là dấu hiệu đúng thời điểm.
• Mỗi lần chỉ mất vài phút nếu bạn đã học lần đầu tử tế.

Nguyên tắc hai: tự kiểm tra thay vì đọc lại

• Cố nhớ lại củng cố trí nhớ; đọc lại thì không.
• Đóng tài liệu và viết ra những gì nhớ được — hai phút.
• Chuyển ghi chú thành câu hỏi và trả lời trước khi đối chiếu.
• Làm bài tập trước khi xem đáp án — xem đáp án rồi gật đầu là cách phổ biến nhất để tự lừa mình.
• Sai cũng có ích nếu bạn xem lại đáp án đúng ngay sau đó.

Nguyên tắc ba: học trộn

• Trộn nhiều loại bài trong một buổi thay vì làm hết một dạng rồi mới sang dạng khác.
• Nó khó hơn và cho cảm giác tệ hơn — nhưng kết quả tốt hơn rõ rệt.
• Vì nó buộc bạn nhận diện bài thuộc dạng nào — đúng thứ bạn phải làm trong kỳ thi.
• Trộn các chủ đề khi ôn, đừng ôn từng khối.

Ghép vào lịch người đi làm

• Năm phút đầu mỗi buổi — ôn buổi trước bằng câu hỏi.
• Cuối mỗi tuần — mười lăm phút ôn các chủ đề trong tuần.
• Mỗi tháng — ba mươi phút quay lại các chủ đề cũ.
• Trong lúc đi đường — tự nhắc lại một khái niệm, không cần tài liệu.
• Tổng khoảng một giờ mỗi tuần — và nó thay thế được nhiều buổi nhồi.

Chuẩn bị cho kỳ thi

• Hỏi phạm vi thi và dạng đề — trắc nghiệm, tự luận, có mở tài liệu không.
• Hỏi trường có đề mẫu hoặc đề cũ không — nhiều nơi có.
• Làm một đề trong điều kiện thật, sớm chứ đừng đợi sát ngày — mục đích là phát hiện lỗ hổng khi còn thời gian sửa.
• Ghi lại các lỗi hay gặp vào một danh sách riêng và ôn chúng nhiều hơn.
• Bắt đầu ôn trước ba tới bốn tuần.

Ngày thi

• Hỏi thi ở đâu và cần mang gì — thẻ học viên, giấy tờ tuỳ thân, phiếu dự thi.
• Kiểm giấy tờ tuỳ thân còn hạn.
• Hoàn thành nghĩa vụ học phí — nhiều nơi chặn dự thi nếu còn nợ.
• Nếu thi tại cơ sở và bạn ở xa, thu xếp đi lại sớm và tới trước một ngày.
• Nếu thi trực tuyến có giám sát, chạy thử phần mềm và chuẩn bị phương án dự phòng.
• Ngủ đủ đêm trước — thức trắng ôn thêm gần như luôn lỗ.

Những thứ tưởng có tác dụng mà không

• Tô màu và gạch chân — cho cảm giác đã làm gì đó, thực tế gần như không.
• Chép lại nguyên văn ghi chú — tốn thời gian, ít giá trị.
• Đọc lại nhiều lần — tạo cảm giác quen thuộc, không tạo khả năng nhớ lại.
• Học liên tục nhiều giờ không nghỉ — hiệu suất giảm mạnh sau khoảng một giờ.

Một điều đáng nhớ

Có một dấu hiệu ngược đời đáng nhớ: cách học cho cảm giác dễ chịu thường cho kết quả kém nhất.

Nếu buổi ôn của bạn trôi qua nhẹ nhàng và không có lúc nào bạn phải cố nhớ, nhiều khả năng bạn đang tạo cảm giác quen thuộc chứ chưa tạo được trí nhớ.

Câu hỏi thường gặp