Nói với cấp trên và gia đình: thoả thuận cụ thể, không hứa chung chung

Chương trình cử nhân kéo dài nhiều năm. Trong khoảng đó, cả cơ quan lẫn gia đình bạn đều gánh một phần.

Vì vậy hai cuộc trao đổi này quan trọng hơn nhiều so với một khoá học ngắn — và cách làm là thoả thuận cụ thể, không hứa chung chung.

Với cấp trên: vì sao nên nói

• Bạn sẽ cần nghỉ cho kỳ thi và các đợt phải có mặt — báo trước dễ hơn xin gấp.
• Cơ quan có thể có chính sách hỗ trợ mà bạn không biết.
• Bị phát hiện sau đó tệ hơn nhiều so với nói ra từ đầu.
• Nó cho thấy bạn đầu tư vào chuyên môn — ở hầu hết nơi, đó là điểm cộng.

Cách trình bày với cấp trên

• Nêu bạn học gì và vì sao — gắn với công việc hiện tại.
• Nói rõ hình thức trực tuyến, phần lớn ngoài giờ làm.
• Nêu cụ thể bạn cần gì — số ngày nghỉ dự kiến trong năm, thời điểm.
• Nêu bạn đã tính thế nào để công việc không bị ảnh hưởng.
• Ngắn gọn — nói dài dễ thành như đang xin lỗi.
• Học để làm tốt hơn công việc đang làm nghe rất khác với học để chuẩn bị rời đi.

Những gì cần thống nhất với cơ quan

• Nghỉ cho kỳ thi tính vào loại nghỉ nào.
• Cần báo trước bao lâu.
• Có hỗ trợ học phí không, và điều kiện gì.
• Ai xử lý việc của bạn những ngày bạn vắng.
• Ghi lại và gửi thư tóm tắt — người quản lý có thể chuyển đi trong nhiều năm tới.
• Nếu có hỗ trợ, đọc kỹ bản cam kết — thời gian ràng buộc và điều khoản bồi hoàn.

Với gia đình: bàn trước

• Nói rõ cần bao nhiêu giờ mỗi tuần và kéo dài mấy năm — con số cụ thể.
• Thoả thuận theo buổi — tối thứ ba và thứ năm, sáng chủ nhật. Cụ thể thì giữ được, chung chung thì không.
• Nói rõ bạn đổi lại bằng gì — nhận thêm việc nhà vào những ngày khác.
• Hỏi ý kiến thật, đừng thông báo.
• Nói lại định kỳ — trong nhiều năm, hoàn cảnh sẽ đổi và thoả thuận cũng nên.

Bảo vệ thời gian cho gia đình

• Có giờ dành riêng, bất khả xâm phạm.
• Chừa một ngày không học mỗi tuần, có kế hoạch.
• Khối gia đình hay bị xâm phạm nhất — vì nó không có hạn nộp nên dễ bị lùi.
• Với con cái, cho con thấy bạn học — nó có tác dụng lâu dài hơn nhiều lời khuyên.
• Báo trước các giai đoạn cao điểm và nói rõ kéo dài bao lâu.

Giữ uy tín qua nhiều năm

• Đừng học trong giờ làm — kể cả khi rảnh, vì nó dễ bị nhìn thấy.
• Báo lịch nghỉ sớm và bàn giao đầy đủ.
• Giữ chất lượng công việc — điều duy nhất thật sự thuyết phục.
• Chia sẻ những gì học được khi nó có ích cho nhóm.
• Nếu một giai đoạn quá tải, nói trước chứ đừng để lộ ra qua kết quả công việc.

Nếu phản ứng không tích cực

• Hỏi cụ thể họ lo điều gì — thường là lo về thời gian, và điều đó giải quyết được.
• Đưa phương án cụ thể cho mối lo đó.
• Đề nghị đánh giá lại sau ba tháng thay vì tranh luận ngay.
• Nếu vẫn không được hỗ trợ, vẫn tiếp tục học — bạn học ngoài giờ làm.
• Với gia đình, nếu người thân phản đối, tìm hiểu lý do — thường là lo về thời gian hoặc tiền, và cả hai bàn được.

Một điều đáng nhớ

Một thoả thuận cụ thể ở đầu chương trình thay thế được nhiều năm xin lỗi.

Người thân chịu được việc bạn bận vào tối thứ ba và thứ năm. Điều họ khó chịu được là không biết bao giờ thì bạn rảnh.

Câu hỏi thường gặp