Người vừa đi làm vừa học gần như luôn phải chọn một trong hai: dậy sớm hơn, hoặc thức khuya hơn.
Lời khuyên phổ biến là dậy sớm. Nhưng lời khuyên đó không đúng với tất cả, và chọn sai khiến nhiều người bỏ cuộc trong khi họ chỉ chọn nhầm giờ.
Buổi sáng sớm
Điểm mạnh:
- Ít bị cắt ngang nhất — không ai nhắn tin lúc năm giờ sáng.
- Đầu óc chưa bị tiêu hao bởi một ngày làm việc.
- Việc xong trước khi ngày bắt đầu — không có gì trong ngày phá được nó.
- Ít bị dời — buổi sáng hiếm khi có việc phát sinh.
Điểm yếu:
- Chỉ hiệu quả nếu bạn ngủ sớm hơn tương ứng — dậy sớm mà vẫn thức khuya là tự bào mòn.
- Khó với người có con nhỏ dậy sớm.
- Vài tuần đầu rất khó, và nhiều người bỏ ở giai đoạn này.
Buổi tối muộn
Điểm mạnh:
- Không phải đổi giờ ngủ dậy nếu bạn vốn thức khuya.
- Việc nhà đã xong, không còn gì chờ bạn.
- Dễ kéo dài buổi học khi đang vào mạch.
- Phù hợp với người thật sự tỉnh táo về đêm — điều này có thật, không phải cái cớ.
Điểm yếu:
- Bạn học bằng phần năng lượng còn lại, và với việc khó thì nhiều khi không đủ.
- Dễ bị huỷ nhất — một ngày làm việc tệ là mất buổi tối.
- Ảnh hưởng giấc ngủ nếu học sát giờ đi ngủ.
Chọn theo hoàn cảnh
- Có con nhỏ ngủ sớm — buổi tối thường khả thi hơn.
- Có con nhỏ dậy sớm — buổi tối, gần như chắc chắn.
- Công việc hay có việc gấp buổi chiều tối — buổi sáng.
- Đi làm xa, về nhà đã kiệt sức — buổi sáng.
- Nếu chưa chắc, thử mỗi khung hai tuần và ghi lại bạn giữ được bao nhiêu buổi.
Tiêu chí duy nhất đáng dùng
Không phải khung giờ nào bạn học hiệu quả nhất, mà là khung giờ nào bạn giữ được đều đặn.
- Bốn buổi tối mỗi tuần đều đặn hơn hẳn hai buổi sáng năng suất cao.
- Đếm số buổi giữ được sau hai tuần thử — đó là câu trả lời.
- Đừng chọn khung giờ bạn nghĩ mình nên chọn.
Bảo vệ khung giờ đã chọn
- Nói với gia đình đây là giờ học, cụ thể và đều đặn.
- Đặt trong lịch như một cuộc hẹn không dời.
- Điện thoại ở phòng khác.
- Chuẩn bị sẵn từ tối hôm trước nếu học buổi sáng.
- Đừng bù buổi bị mất bằng cách kéo dài buổi khác — chấp nhận mất và giữ nhịp.
Nếu học buổi tối
- Dừng trước giờ ngủ ít nhất ba mươi phút.
- Ăn tối sớm hơn nếu được — học ngay sau bữa nặng rất khó tập trung.
- Làm việc dễ trước để vào mạch, việc khó khi đã ấm máy.
- Đặt giờ dừng cứng — học tới một giờ sáng làm hỏng cả ngày hôm sau.
- Ghi việc tiếp theo trước khi tắt đèn.
Nếu học buổi sáng
- Đi ngủ sớm hơn tương ứng — điều kiện bắt buộc, không phải gợi ý.
- Chuẩn bị mọi thứ từ tối hôm trước.
- Bắt đầu bằng ba mươi phút, đừng bắt đầu bằng hai tiếng.
- Cho mình ba tuần trước khi kết luận không hợp.
- Đừng dùng cuối tuần để ngủ bù quá nhiều — nó phá lại nhịp vừa dựng.
Một điều đáng nhớ
Người hoàn thành chương trình không phải người chọn đúng khung giờ tối ưu.
Họ là người chọn một khung giờ rồi giữ nó — kể cả khi khung đó không phải khung tốt nhất về mặt lý thuyết.
Câu hỏi thường gặp
Sáng sớm hay tối muộn tốt hơn?
Không có khung tốt nhất chung. Tiêu chí duy nhất đáng dùng là khung giờ nào bạn giữ được đều đặn — bốn buổi tối đều đặn hơn hẳn hai buổi sáng năng suất cao.
Khi nào nên chọn buổi tối?
Khi có con nhỏ dậy sớm, khi bạn thật sự tỉnh táo về đêm, hoặc khi việc nhà buổi tối đã xong và bạn còn năng lượng.
Khi nào nên chọn buổi sáng?
Khi công việc hay có việc gấp buổi chiều tối, hoặc khi đi làm xa và về nhà đã kiệt sức — nhưng phải đi ngủ sớm hơn tương ứng.
Chưa biết chọn khung nào thì làm sao?
Thử mỗi khung hai tuần và ghi lại bạn giữ được bao nhiêu buổi — số đó là câu trả lời.
Mất một buổi thì có nên bù không?
Đừng bù bằng cách kéo dài buổi khác — chấp nhận mất và giữ nhịp.