Học tiếp lên cao học: nên hay không, và chuẩn bị từ khi nào

Vừa hoàn thành một chương trình nhiều năm, câu hỏi học tiếp lên cao học thường tới ngay.

Nó có thể là bước đúng — nhưng không phải mặc định, và vài việc quyết định nhất phải làm từ khi bạn còn đang học cử nhân.

Khi nào nên học tiếp

• Vị trí hoặc ngạch bạn muốn yêu cầu trình độ đó — trường hợp rõ ràng nhất, và kiểm được bằng một cuộc gọi.
• Bạn cần kiến thức hoặc phương pháp cụ thể cho công việc.
• Bạn có một vấn đề thực tiễn muốn nghiên cứu sâu.
• Bạn muốn chuyển sang mảng đòi hỏi trình độ cao hơn.

Khi nên cân nhắc lại

• Vì đó là bước tiếp theo mặc định — không phải lý do đủ cho một hai năm nữa.
• Vì bạn vừa quen với việc học và không muốn dừng — hãy nghỉ vài tháng rồi xem lại.
• Vì bạn chưa dùng hết những gì học được ở bậc cử nhân — dùng trước đã.
• Nếu ngành bạn coi trọng chứng chỉ chuyên môn hơn — hỏi người trong ngành.
• Nếu bạn đang kiệt sức — đừng quyết lớn khi chưa nghỉ đủ.

Kiểm điều kiện từ sớm

• Hỏi cơ sở nơi bạn định học tiếp, không hỏi nơi đang dạy bạn.
• Hỏi có yêu cầu về hình thức đào tạo bậc cử nhân không — có nơi có, có nơi không.
• Hỏi có yêu cầu về kết quả học tập không, và mức nào.
• Hỏi có yêu cầu kinh nghiệm không.
• Hỏi từ khi còn đang học, không phải khi sắp tốt nghiệp — đây là lời khuyên quan trọng nhất trong bài.

Tích luỹ từ bậc cử nhân

• Giữ kết quả học tập ổn định — nhiều chương trình có yêu cầu về điểm.
• Làm đồ án nghiêm túc — nó là bằng chứng năng lực rõ nhất trong hồ sơ.
• Chọn đề tài đồ án có thể phát triển tiếp.
• Giữ quan hệ tốt với giảng viên — bạn sẽ cần thư giới thiệu, và thư của người nhớ rõ bạn khác hẳn thư chung chung.
• Giữ lại mọi bài đã nộp và bản mềm đồ án.
• Chọn học phần tự chọn có chủ đích — chúng thành nền cho hướng nghiên cứu sau này.

Chuẩn bị hồ sơ

• Bảng điểm và bằng, nhiều bản sao có xác nhận — lấy khi tốt nghiệp, đừng đợi.
• Thư giới thiệu — xin khi người viết còn nhớ rõ bạn.
• Chứng chỉ ngoại ngữ nếu có yêu cầu — kiểm cả mức và thời hạn hiệu lực.
• Đề cương nghiên cứu nếu chương trình yêu cầu — bắt đầu viết sớm.
• Xác nhận kinh nghiệm công tác nếu ngành yêu cầu.

Nghỉ trước đã

• Cho mình vài tháng nghỉ thật — bạn đã chạy liên tục nhiều năm.
• Trả lại thời gian cho gia đình.
• Dùng những gì đã học vào công việc — nó cho bạn biết bạn thật sự thiếu gì.
• Rồi quyết định — với thông tin thật thay vì với quán tính.

Các phương án khác

• Chứng chỉ chuyên môn — nhanh hơn, rẻ hơn, và nhiều ngành coi trọng hơn.
• Khoá ngắn về đúng kỹ năng bạn thiếu.
• Xây kinh nghiệm ở vị trí mới trước khi học tiếp — nhiều chương trình cao học đánh giá cao điều này.
• Học tiếp sau vài năm — không có gì bắt buộc phải liền mạch.

Một điều đáng nhớ

Ngay cả khi bạn chưa chắc có học tiếp hay không, có ba việc nên làm ngay khi tốt nghiệp: lấy nhiều bản sao bằng và bảng điểm, xin thư giới thiệu, và giữ bản mềm đồ án.

Ba việc đó mất một buổi, và chúng giữ cửa mở cho bạn trong nhiều năm — kể cả khi bạn quyết định sau này.

Câu hỏi thường gặp