Sinh viên toàn thời gian phải đợi tới khi ra trường mới dùng được những gì học.
Bạn thì có thể thử điều vừa đọc vào thứ ba tuần này — và đó là lợi thế lớn nhất của việc vừa làm vừa học, nhưng rất ít người khai thác.
Vì sao nó giúp học nhanh hơn
- Dùng một lần nhớ hơn đọc năm lần — và nhớ theo cách gắn với tình huống thật.
- Nó lộ ra chỗ bạn chưa hiểu — lý thuyết đọc thì trôi, tới lúc làm mới thấy tắc ở đâu.
- Nó cho bạn ví dụ để viết bài nộp và đồ án — ví dụ thật luôn tốt hơn ví dụ mượn.
- Nó trả lời câu hỏi vì sao mình học — cần thiết vào những tuần bạn mệt.
- Nó tạo kinh nghiệm song song với tấm bằng.
Chọn việc để thử
- Việc nhỏ, phạm vi hẹp — đừng thử phương pháp mới trên việc quan trọng nhất.
- Việc bạn tự quyết được, không cần xin phép nhiều tầng.
- Việc có kết quả thấy được trong vài tuần.
- Việc đang có vấn đề — chỗ đang trục trặc là nơi cách làm mới dễ được chấp nhận.
- Mỗi học phần chọn một việc là đủ.
Cách thử cho gọn
- Viết ra bạn định thử gì và mong đợi gì — một đoạn ngắn, trước khi làm.
- Ghi lại hiện trạng trước — không có số trước thì không nói được gì về sau.
- Giới hạn thời gian — hai tuần, rồi đánh giá.
- Nói với người quản lý nếu nó ảnh hưởng tới việc chung — nói trước, không nói sau.
- Chấp nhận nó có thể không hiệu quả — vẫn là kết quả có giá trị.
Ghi lại — phần bị bỏ qua nhiều nhất
- Một cuốn ghi chép về việc áp dụng — học phần nào, thử gì, kết quả ra sao.
- Ghi ngay trong tuần đó, đừng nhớ lại sau sáu tháng.
- Ghi cả những lần không thành và vì sao.
- Chụp lại bằng chứng — số liệu, phản hồi, kết quả.
- Nguyên liệu cho đồ án, cho hồ sơ, và cho phỏng vấn.
Chia sẻ với đồng nghiệp
- Giải thích cho người khác là cách kiểm tra hiểu biết mạnh nhất — và bạn có sẵn người nghe.
- Đề nghị chia sẻ ngắn trong cuộc họp nhóm — mười lăm phút.
- Nó làm việc học của bạn hữu hình với cơ quan — quan trọng nếu bạn đang được hỗ trợ.
- Đừng lên giọng dạy dỗ — chia sẻ như một thứ vừa thử.
Cẩn trọng cần có
- Đừng thử trên việc có rủi ro cao hoặc ảnh hưởng tới người khác mà chưa bàn bạc.
- Đừng dùng dữ liệu cơ quan cho bài nộp khi chưa xin phép — kể cả bài nhỏ.
- Bỏ mọi thông tin nhận dạng nếu viết về tình huống công việc.
- Đừng để việc học lấn giờ làm — nó phá hỏng thiện chí của cơ quan.
Nếu công việc không liên quan tới ngành học
- Tìm phần giao nhau — kỹ năng phân tích, viết, tổ chức thông tin dùng được ở mọi nơi.
- Áp dụng phương pháp thay vì nội dung.
- Tìm cơ hội ngoài công việc chính — việc cộng đồng, dự án cá nhân.
- Nếu học để đổi nghề, xây một sản phẩm nhỏ để có thứ trưng ra.
Một điều đáng nhớ
Câu hỏi đáng đặt sau mỗi tuần học không phải tôi đã đọc xong chưa.
Là: tuần này tôi làm gì khác đi nhờ những gì vừa học? Nếu câu trả lời liên tục là không có gì, việc học đang tách rời khỏi công việc — và đó là dấu hiệu nên điều chỉnh cách học, không phải học nhiều hơn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nên áp dụng ngay điều vừa học?
Dùng một lần nhớ hơn đọc năm lần, nó lộ ra chỗ bạn chưa hiểu, và nó cho bạn ví dụ thật để viết bài nộp và đồ án.
Nên chọn việc nào để thử?
Việc nhỏ, phạm vi hẹp, bạn tự quyết được, có kết quả thấy được trong vài tuần — và tốt nhất là việc đang có vấn đề.
Phần nào hay bị bỏ qua nhất?
Ghi lại việc áp dụng ngay trong tuần đó — cuốn ghi chép này thành nguyên liệu cho đồ án, cho hồ sơ, và cho phỏng vấn.
Cần cẩn trọng gì?
Đừng thử trên việc rủi ro cao, đừng dùng dữ liệu cơ quan cho bài nộp khi chưa xin phép, bỏ mọi thông tin nhận dạng, và đừng để việc học lấn giờ làm.
Công việc không liên quan tới ngành học thì sao?
Tìm phần giao nhau về kỹ năng, áp dụng phương pháp thay vì nội dung, hoặc xây một sản phẩm nhỏ nếu bạn học để đổi nghề.